Leśne spacery i grzybobranie to dla wielu osób jedna z ulubionych form aktywnego wypoczynku. Warto jednak pamiętać, że lasy, łąki i zarośla są miejscami występowania kleszczy, które mogą przenosić groźne choroby, w tym boreliozę.

Odpowiednia profilaktyka oraz szybka reakcja po ukąszeniu pomagają zmniejszyć ryzyko zakażenia i jego powikłań.

Dlaczego kleszcze są niebezpieczne?

Kleszcze mogą przenosić różne drobnoustroje wywołujące choroby zakaźne. W Polsce jedną z najczęściej rozpoznawanych chorób odkleszczowych jest borelioza.

Do zakażenia dochodzi podczas żerowania zakażonego kleszcza. Ryzyko wzrasta wraz z czasem jego pozostawania w skórze, dlatego tak ważne jest jak najszybsze usunięcie pasożyta.

Jak chronić się przed kleszczami?

Przed wyjściem do lasu lub w miejsca, gdzie mogą występować kleszcze, warto pamiętać o kilku zasadach:

• zakładaj długie spodnie oraz odzież zakrywającą ręce,
• wybieraj pełne, zakryte obuwie,
• stosuj preparaty odstraszające kleszcze (repelenty),
• poruszaj się wyznaczonymi ścieżkami i unikaj wysokich traw oraz gęstych zarośli,
• po powrocie dokładnie obejrzyj całe ciało, zwracając szczególną uwagę na pachy, pachwiny, okolice uszu, zgięcia kolan oraz skórę głowy.

Jakie objawy po ukąszeniu powinny zwrócić uwagę?

Nie każde ukąszenie przez kleszcza prowadzi do zakażenia, jednak po jego usunięciu warto obserwować swoje samopoczucie i miejsce ukąszenia. Poniższa tabela przedstawia objawy, które wymagają konsultacji z lekarzem.

Pojawienie się wymienionych objawów nie zawsze oznacza boreliozę, jednak wymaga konsultacji lekarskiej.

Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

Kleszcza należy usunąć jak najszybciej po jego zauważeniu. Najlepiej zrobić to za pomocą pęsety lub specjalnego przyrządu do usuwania kleszczy, chwytając pasożyta jak najbliżej skóry i wyciągając go zdecydowanym, prostym ruchem. Po usunięciu miejsce ukąszenia należy zdezynfekować.

Nie zaleca się smarowania kleszcza tłuszczem, alkoholem ani innymi substancjami przed jego usunięciem.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Konsultacja lekarska jest wskazana, gdy:

• po ukąszeniu pojawi się rumień wędrujący,
• wystąpi gorączka lub objawy grypopodobne,
• pojawią się bóle mięśni i stawów,
• miejsce ukąszenia budzi niepokój,
• wystąpią inne niepokojące objawy po kontakcie z kleszczem.

Lekarz przeprowadzi wywiad, oceni objawy i zdecyduje, czy konieczna jest dalsza diagnostyka lub leczenie.

O co najczęściej pytają pacjenci?

• Czy każde ukąszenie przez kleszcza powoduje boreliozę?
  Nie. Nie każdy kleszcz jest zakażony, a samo ukąszenie nie oznacza zachorowania.
• Czy po każdym ukąszeniu należy wykonać badania?
  Nie. O konieczności wykonania badań decyduje lekarz na podstawie objawów i wywiadu.
• Jak szybko należy usunąć kleszcza?
  Najlepiej jak najszybciej po jego zauważeniu.
• Czy rumień pojawia się zawsze?
  Nie. Choć rumień wędrujący jest charakterystycznym objawem boreliozy, nie występuje u wszystkich zakażonych osób.

Podsumowanie

Sezon na grzybobranie to doskonały czas na kontakt z naturą, ale również okres zwiększonej aktywności kleszczy. Odpowiedni ubiór, stosowanie repelentów oraz dokładne obejrzenie ciała po powrocie z lasu mogą znacząco zmniejszyć ryzyko ukąszenia.

Jeżeli po kontakcie z kleszczem pojawią się niepokojące objawy, takie jak rumień wędrujący, gorączka czy bóle mięśni i stawów, warto skonsultować się z lekarzem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.