Sezon na spacery po lesie, grzybobranie i aktywność na świeżym powietrzu oznacza również większą szansę na kontakt z kleszczami. Nawet jeśli stosujesz odpowiednią ochronę, kleszcz może przedostać się na skórę i pozostać niezauważony.

Co zrobić, gdy podczas wieczornego oglądania skóry znajdziesz przyczepionego kleszcza? Czy trzeba od razu wykonywać badania? Czy miejsce po ukąszeniu należy obserwować? I kiedy sytuacja wymaga konsultacji lekarskiej?

Pierwsza zasada: nie panikuj

Znalezienie kleszcza nie oznacza automatycznie, że doszło do zakażenia.

Najważniejsze jest zachowanie spokoju i możliwie szybkie usunięcie pasożyta. Nie warto czekać, obserwować kleszcza przez kilka godzin ani próbować „odkazić” go przed wyjęciem.

Im szybciej kleszcz zostanie usunięty, tym lepiej.

Jak usunąć kleszcza?

Do usunięcia kleszcza można wykorzystać pęsetę lub przeznaczony do tego specjalny przyrząd. Poniżej krok po kroku, jak zrobić to prawidłowo:

• Przygotuj narzędzie. Wybierz pęsetę z cienkimi końcówkami lub specjalny przyrząd do usuwania kleszczy.
• Chwyć kleszcza jak najbliżej skóry. Staraj się uchwycić go przy samej skórze, bez zgniatania jego odwłoka.
• Usuń go zdecydowanym ruchem. Wyciągnij kleszcza zgodnie z instrukcją używanego narzędzia.
• Oczyść miejsce po ukąszeniu. Po usunięciu kleszcza umyj i zdezynfekuj skórę.
• Umyj ręce.

Jeżeli podczas usuwania pojawi się problem lub nie masz pewności, czy kleszcz został usunięty prawidłowo, warto skonsultować się z lekarzem.

Czego nie robić z kleszczem?

Wokół usuwania kleszczy funkcjonuje wiele domowych sposobów. Nie wszystkie są bezpieczne. Nie należy przed usunięciem:

• smarować kleszcza tłuszczem,
• polewać go alkoholem,
• przypalać,
• stosować innych substancji mających spowodować jego „uduszenie”,
• niepotrzebnie manipulować przy nim.

Najważniejsze jest jego sprawne mechaniczne usunięcie.

Czy trzeba zachować usuniętego kleszcza?

To jedno z częstszych pytań. Po prawidłowym usunięciu kleszcza nie ma potrzeby podejmowania działań na własną rękę wyłącznie w celu jego badania. O dalszym postępowaniu powinien zadecydować lekarz, uwzględniając m.in. okoliczności ukąszenia i stan zdrowia pacjenta.

Co obserwować po usunięciu kleszcza?

Po usunięciu kleszcza warto zwrócić uwagę na miejsce ukąszenia oraz swoje samopoczucie. Szczególnej uwagi wymaga pojawienie się:

• powiększającej się zmiany skórnej,
• gorączki,
• nietypowego osłabienia,
• bólów mięśni lub stawów,
• bólów głowy,
• innych nowych, niepokojących objawów.

Nie każdy odczyn skórny po ukąszeniu oznacza boreliozę, dlatego w przypadku wątpliwości warto skonsultować zmianę z lekarzem.

Kiedy warto zgłosić się do specjalisty?

Konsultacja lekarska może być pomocna, jeśli:

• nie udało się prawidłowo usunąć kleszcza,
• miejsce ukąszenia wygląda niepokojąco,
• pojawiła się powiększająca się zmiana skórna,
• wystąpiły objawy ogólne po ukąszeniu,
• nie wiesz, czy potrzebujesz dalszej diagnostyki,
• masz wątpliwości dotyczące dalszego postępowania.

Lekarz na podstawie wywiadu i badania oceni, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka lub leczenie.

Kleszcz znaleziony u dziecka lub bliskiej osoby, co zrobić?

Kleszcz może zostać zauważony dopiero podczas kąpieli, przebierania się lub wieczornego oglądania skóry. Jeśli znajduje się u dziecka, osoby starszej lub innej osoby wymagającej pomocy, najważniejsze pozostaje szybkie i prawidłowe jego usunięcie.

Jeżeli nie czujesz się pewnie podczas usuwania kleszcza lub pojawiły się niepokojące objawy, warto skorzystać z konsultacji medycznej.

Najczęstsze błędy po znalezieniu kleszcza

• „Poczekam i zobaczę, czy sam odpadnie.”
  Nie warto zwlekać z usunięciem.
• „Posmaruję go tłuszczem.”
  Nie stosuj substancji mających spowodować jego uduszenie.
• „Od razu zrobię wszystkie możliwe badania.”
  O potrzebie diagnostyki powinien zdecydować lekarz.
• „Jeśli nie mam rumienia, na pewno nic mi nie jest.”
  Brak jednego charakterystycznego objawu nie powinien być samodzielną podstawą do wykluczenia choroby.

Konsultacja i diagnostyka w Medicus

Jeżeli po kontakcie z kleszczem masz wątpliwości dotyczące swojego stanu zdrowia, warto skonsultować się ze specjalistą.

W Medicus możesz wykonać badania laboratoryjne – testy Borelioza IGG i IGM przesiewowe metodą ELISA oraz test potwierdzenia metodą Western Blot. W przypadku podejrzenia choroby odkleszczowej pomocna może być konsultacja specjalisty chorób zakaźnych.

W Medicus przyjmuje dr n. med. Izabella Jarecka – specjalista chorób zakaźnych i chorób wewnętrznych.

Podsumowanie

Znalezienie kleszcza nie jest powodem do paniki. Najważniejsze jest szybkie i prawidłowe usunięcie pasożyta, a następnie obserwowanie miejsca ukąszenia i swojego samopoczucia.

Nie każde ukąszenie oznacza zakażenie i nie każde wymaga natychmiastowej diagnostyki. Jeśli jednak pojawią się niepokojące objawy lub masz wątpliwości dotyczące dalszego postępowania, skonsultuj się z lekarzem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.