Październik jest miesiącem świadomości raka piersi – to dobry moment, aby przypomnieć sobie, jak ważna jest regularna profilaktyka i obserwacja własnego ciała. Rak piersi we wczesnym stadium może rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego nie warto czekać, aż pojawią się dolegliwości. Regularne badania pozwalają wykrywać niepokojące zmiany na wcześniejszym etapie i w razie potrzeby szybko rozpocząć dalszą diagnostykę.

W Medicus dostępne są badania, które pomagają w ocenie stanu piersi, m.in. USG piersi, mammografia oraz wybrane badania laboratoryjne i markery nowotworowe.

Czym jest rak piersi?

Rak piersi to złośliwy nowotwór, który może rozwijać się w obrębie tkanek piersi. Choroba przez długi czas może nie powodować bólu ani innych wyraźnych objawów, dlatego sama obserwacja piersi nie zastępuje badań profilaktycznych. Wczesne wykrycie zmian daje możliwość szybkiego rozpoczęcia odpowiedniej diagnostyki i leczenia.

Ryzyko zachorowania zwiększa się m.in. wraz z wiekiem. Znaczenie mogą mieć również czynniki genetyczne i rodzinne, wcześniejsze choroby piersi, czynniki hormonalne, nadmierna masa ciała, niewystarczająca aktywność fizyczna czy częste spożywanie alkoholu.

Jakie objawy powinny zwrócić uwagę?

Takie objawy nie muszą oznaczać raka piersi, ale powinny skłonić do konsultacji i odpowiedniej diagnostyki.

Jakie badania pomagają kontrolować piersi?

Profilaktyka raka piersi nie opiera się na jednym badaniu. Rodzaj diagnostyki powinien być dobrany do wieku, indywidualnej sytuacji pacjentki, występujących objawów oraz czynników ryzyka.

USG piersi

USG piersi jest badaniem ultrasonograficznym, które pozwala ocenić budowę gruczołu piersiowego i wykrywać zmiany wymagające dalszej diagnostyki lub obserwacji. W Medicus do wskazań do wykonania USG piersi należą m.in. wyczuwalne guzki lub zgrubienia, ból piersi, zmiany skóry lub brodawki, wydzielina z brodawki oraz kontrola wcześniej wykrytych zmian. Badanie może być również wykonywane profilaktycznie, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Mammografia

Mammografia jest podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka piersi i pozwala wykrywać zmiany na wczesnym etapie, również wtedy, gdy nie powodują jeszcze wyraźnych objawów.

Badania laboratoryjne i markery nowotworowe

W Medicus dostępne są również badania laboratoryjne oraz oznaczenia markerów nowotworowych.

Warto jednak pamiętać, że markery nowotworowe nie zastępują mammografii, USG ani konsultacji lekarskiej i nie powinny być traktowane jako samodzielny test przesiewowy w kierunku raka piersi. Ich zastosowanie zależy od sytuacji klinicznej i może mieć znaczenie m.in. w monitorowaniu pacjentów oraz kontroli leczenia.

Kto powinien szczególnie pamiętać o profilaktyce?

Regularna kontrola piersi jest ważna dla każdej kobiety, jednak szczególną uwagę na profilaktykę powinny zwrócić osoby, u których występują czynniki zwiększające ryzyko zachorowania. Należą do nich m.in.:

• starszy wiek,
• występowanie raka piersi w najbliższej rodzinie,
• uwarunkowania genetyczne, w tym niektóre mutacje genów związanych z ryzykiem raka piersi,
• wcześniejsze choroby piersi,
• niektóre czynniki hormonalne,
• nadmierna masa ciała,
• niewystarczająca aktywność fizyczna,
• częste spożywanie alkoholu.

Jak często wykonywać badania piersi?

Nie ma jednego harmonogramu odpowiedniego dla każdej kobiety. Częstotliwość i rodzaj badań zależą m.in. od wieku, czynników ryzyka, wyników wcześniejszych badań oraz występujących objawów.

Jeżeli pojawi się nowa zmiana w piersi, nie należy czekać do terminu kolejnego badania profilaktycznego. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem i dobrać odpowiednią diagnostykę.

O co najczęściej pytają pacjentki?

• Czy jeśli nie mam żadnych objawów, muszę wykonywać badania piersi?
  Tak. Brak objawów nie oznacza, że nie ma potrzeby wykonywania badań profilaktycznych. Rak piersi we wczesnym stadium może nie powodować żadnych dolegliwości, dlatego tak ważne są regularne badania przesiewowe.
• Czy każda zmiana lub guzek w piersi oznacza raka?
  Nie. Guzki i inne zmiany w piersiach mogą mieć różne przyczyny i nie każda z nich jest zmianą nowotworową. Każdą nową lub niepokojącą zmianę warto jednak skonsultować z lekarzem.
• USG czy mammografia, które badanie wybrać?
  Są to różne metody diagnostyczne, które mogą się uzupełniać. Wybór badania zależy m.in. od wieku, budowy piersi, objawów i indywidualnych czynników ryzyka. Odpowiednią metodę diagnostyczną może wskazać lekarz.
• Czy mammografia jest bolesna?
  Podczas mammografii piersi są uciskane, aby uzyskać odpowiednią jakość obrazu. U części kobiet może powodować to krótkotrwały dyskomfort.
• Czy markery nowotworowe mogą zastąpić mammografię?
  Nie. Badania markerów nowotworowych nie zastępują badań obrazowych ani konsultacji lekarskiej. Ich zastosowanie powinno być ustalone w zależności od sytuacji pacjentki.

Podsumowanie

Dbanie o zdrowie piersi nie powinno ograniczać się wyłącznie do października. Różowy Październik jest przede wszystkim okazją do przypomnienia, że profilaktyka powinna być elementem regularnej troski o zdrowie.

Warto obserwować swoje piersi, reagować na nowe lub utrzymujące się zmiany oraz wykonywać badania zgodnie z wiekiem, czynnikami ryzyka i zaleceniami lekarza. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala szybciej rozpocząć dalszą diagnostykę i jeśli jest taka potrzeba, odpowiednie leczenie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.