Ból stawów może pojawić się w każdym wieku. Czasami jest związany z przeciążeniem lub urazem, innym razem wynika ze zmian zwyrodnieniowych albo chorób zapalnych. Jeśli dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, nawracają lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, ważne jest ustalenie ich przyczyny.

Sposób leczenia zależy od rodzaju schorzenia, nasilenia objawów i ogólnego stanu zdrowia. W zależności od sytuacji stosuje się m.in. rehabilitację, modyfikację aktywności, leki oraz wybrane zabiegi. Do metod wykorzystywanych w określonych wskazaniach należą iniekcje z glikokortykosteroidami oraz podawanie osocza bogatopłytkowego (PRP).

Jakie mogą być przyczyny bólu stawów?

Ból stawów nie jest samodzielnym rozpoznaniem. Może towarzyszyć różnym schorzeniom i urazom, dlatego istotne jest uwzględnienie innych objawów oraz okoliczności, w których pojawiły się dolegliwości.

Do częstych przyczyn należą:

• Choroba zwyrodnieniowa stawów – zmiany w obrębie chrząstki i innych struktur stawu mogą prowadzić do bólu, sztywności i ograniczenia ruchomości.
• Przeciążenia – mogą występować po intensywnym wysiłku, powtarzalnych ruchach lub długotrwałym obciążeniu określonych struktur.
• Urazy – uszkodzenia więzadeł, ścięgien i innych tkanek mogą powodować ból oraz trudności w poruszaniu się.
• Choroby zapalne i reumatologiczne – mogą objawiać się bólem, obrzękiem i sztywnością jednego lub kilku stawów.
• Zapalenia struktur okołostawowych – dolegliwości mogą pochodzić również ze ścięgien, kaletek maziowych lub innych tkanek otaczających staw.

Na czym polega blokada sterydowa?

Blokada sterydowa to zabieg polegający na podaniu leku zawierającego glikokortykosteroid w określoną okolicę, np. do stawu lub w pobliże zmienionych zapalnie tkanek. W niektórych przypadkach preparat zawiera również środek znieczulający miejscowo.

Glikokortykosteroidy działają przeciwzapalnie, dzięki czemu mogą zmniejszać ból i obrzęk związane z wybranymi schorzeniami. Jeśli zastosowano środek znieczulający, ulga może pojawić się szybko, natomiast działanie przeciwzapalne rozwija się w kolejnych dniach.

Czym jest osocze bogatopłytkowe (PRP)?

Osocze bogatopłytkowe, określane skrótem PRP, to preparat uzyskiwany z krwi własnej pacjenta. Po pobraniu krwi jest ona odpowiednio przygotowywana, aby uzyskać osocze o zwiększonym stężeniu płytek krwi.

Płytki uwalniają czynniki wzrostu uczestniczące w naturalnych procesach naprawczych organizmu. Z tego względu PRP jest wykorzystywane w wybranych problemach ortopedycznych, m.in. dotyczących ścięgien i niektórych schorzeń stawów.

Metoda ta jest rozważana w zależności od rodzaju dolegliwości i rozpoznania. Może być stosowana m.in. w wybranych przypadkach:

• tendinopatii, czyli schorzeń ścięgien,
• łokcia tenisisty i łokcia golfisty,
• dolegliwości związanych ze ścięgnem Achillesa,
• niektórych urazów mięśni i więzadeł,
• wybranych schorzeń stawów.

Jak ustala się odpowiednie leczenie?

Podstawą jest wywiad i badanie lekarskie. W zależności od objawów lekarz może zalecić badania obrazowe, np. USG lub RTG, a w określonych przypadkach także inne badania.

Leczenie może obejmować rehabilitację, ćwiczenia dostosowane do możliwości pacjenta, zmianę obciążeń, farmakoterapię lub zabiegi miejscowe. Iniekcje nie zawsze są konieczne, a ich zastosowanie powinno być poprzedzone oceną wskazań i przeciwwskazań.

O co najczęściej pytają pacjenci?

• Czy każdy przewlekły ból stawów oznacza chorobę zwyrodnieniową?
  Nie. Ból może mieć wiele przyczyn, w tym przeciążenia, urazy i choroby zapalne. Ustalenie rozpoznania wymaga oceny objawów i, jeśli to konieczne, dodatkowych badań.
• Czy blokada sterydowa przynosi natychmiastową ulgę?
  Zależy to od zastosowanego preparatu. Środek znieczulający może działać szybko, natomiast efekt przeciwzapalny steroidu pojawia się zwykle później. Czas utrzymywania się poprawy jest indywidualny.
• Czy PRP regeneruje stawy?
  Nie można zagwarantować regeneracji stawu po podaniu PRP. W niektórych wskazaniach metoda może zmniejszać dolegliwości, ale jej skuteczność zależy od schorzenia, a dowody dotyczące odbudowy chrząstki są ograniczone.
• Czy po zabiegu można od razu wrócić do aktywności fizycznej?
  Zalecenia zależą od rodzaju zabiegu i leczonego problemu. Powrót do ćwiczeń oraz codziennych obciążeń powinien odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza.

Podsumowanie

Ból stawów może wynikać z wielu przyczyn, dlatego nie powinien być leczony wyłącznie na podstawie samych objawów. Istotne jest ustalenie rozpoznania i dobranie postępowania do indywidualnej sytuacji pacjenta.

Blokady sterydowe mogą pomóc ograniczyć stan zapalny i ból, natomiast PRP jest wykorzystywane w wybranych wskazaniach ortopedycznych.

Jeśli dolegliwości utrzymują się lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować je z lekarzem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani indywidualnej porady medycznej.